รูปแบบการต่อมอเตอร์

รูปแบบการต่อและคุณลักษณะของมอเตอร์ไฟฟ้า

ในมอเตอร์อะซิงโครนัสสามเฟส หลังจากพันขดลวดสเตเตอร์แล้ว โดยทั่วไปจะมีปลายสายหกเส้นออกมาที่กล่องขั้วต่อสายด้านนอกมอเตอร์สำหรับต่อเข้ากับระบบไฟฟ้า ซึ่งเป็นปลายสายเข้าและออกของขดลวด การสตาร์ท (หรือการเริ่มเดินเครื่องครั้งแรก) มอเตอร์สามารถทำได้หลายรูปแบบ ขึ้นอยู่กับวิธีการต่อปลายสายเหล่านี้

การสตาร์ทโดยตรง (Direct Online – DOL) 

ตามชื่อ วิธีนี้คือการต่อมอเตอร์เข้ากับระบบไฟฟ้าโดยตรง แม้จะเป็นวิธีที่รวดเร็วและง่ายที่สุด แต่ก็มีปัญหาบางประการ ในการสตาร์ทแบบ DOL มอเตอร์จะดึงกระแสจากระบบไฟฟ้าสูงกว่าปกติ 7-10 เท่าในขณะเริ่มเดิน ซึ่งอาจไม่เป็นปัญหาสำหรับมอเตอร์ขนาดเล็ก (<5.5 kW) แต่สำหรับมอเตอร์ขนาดใหญ่กว่านั้น อาจทำให้เกิดความผิดปกติในระบบไฟฟ้า การสูญเสียกำลัง และแรงดันไฟฟ้าไม่สมดุล

การสตาร์ทแบบสตาร์-เดลต้า

วัตถุประสงค์หลักของการสตาร์ทแบบนี้คือการป้องกันกระแสกระชากขณะสตาร์ทดังที่กล่าวข้างต้น มอเตอร์จะเริ่มเดินในการต่อแบบสตาร์ (Star) ทำให้สามารถเริ่มหมุนได้ด้วยกระแสที่ต่ำกว่า เมื่อสตาร์ทเสร็จสิ้น มอเตอร์จะเปลี่ยนไปเป็นการต่อแบบเดลต้า (Delta) ซึ่งเป็นการต่อปกติทันที ประเด็นสำคัญที่สุดของการต่อแบบนี้คือระยะเวลาที่ทำงานในการต่อแบบสตาร์ และระยะเวลาในการเปลี่ยนจากสตาร์เป็นเดลต้า

ในการต่อแบบสตาร์ แรงดันที่ตกคร่อมขดลวดมอเตอร์จะลดลงเหลือ V/√3 และกระแสลดลงเหลือ 1/3 หากมอเตอร์เปลี่ยนไปเป็นการต่อแบบเดลต้าก่อนที่จะถึงความเร็วรอบเต็ม ก็จะเท่ากับการสตาร์ทแบบ DOL ดังที่กล่าวข้างต้น และเกิดกระแสกระชาก ในทางกลับกัน เนื่องจากกระแสและแรงดันในการต่อแบบสตาร์ต่ำ แรงบิดของมอเตอร์จึงต่ำไปด้วย ดังนั้นการสตาร์ทแบบนี้จึงไม่สามารถใช้กับมอเตอร์ที่สตาร์ทขณะมีภาระได้ แต่หากมอเตอร์ถึงความเร็วรอบแล้วแต่ไม่เปลี่ยนไปเป็นการต่อแบบเดลต้า มอเตอร์ก็จะไม่สามารถรับภาระที่ต่ออยู่ได้ ในการต่อแบบนี้ การเปลี่ยนจากสตาร์เป็นเดลต้าจึงมีความสำคัญอย่างยิ่ง และต้องเปลี่ยนอย่างฉับพลัน   

การสตาร์ทด้วยซอฟต์สตาร์ทเตอร์ (Soft Starter)

ซอฟต์สตาร์ทเตอร์จะค่อยๆ เพิ่มแรงดันที่จ่ายให้มอเตอร์ทีละขั้น จึงป้องกันไม่ให้มอเตอร์รับภาระอย่างฉับพลันและป้องกันกระแสกระชากขณะสตาร์ท การใช้ซอฟต์สตาร์ทเตอร์ไม่ก่อให้เกิดความเค้นทั้งต่อมอเตอร์และระบบไฟฟ้า จึงช่วยยืดอายุการใช้งานของอุปกรณ์และส่วนประกอบของระบบ