انواع اتصال الکتروموتور

روش‌های اتصال الکتروموتورها و ویژگی‌های آن‌ها

در موتورهای آسنکرون سه‌فاز، پس از سیم‌پیچی استاتور، معمولاً شش سر سیم برای اتصال به شبکه به جعبه ترمینال (تخته‌کلم) بیرون موتور آورده می‌شود. این‌ها سرهای ورودی و خروجی سیم‌پیچ‌ها هستند. بسته به نوع اتصال این سرها، راه‌اندازی موتور (یعنی نخستین به کار افتادن آن) به روش‌های مختلف امکان‌پذیر است.

راه‌اندازی مستقیم (Direct Online - DOL) 

همان‌طور که از نام این روش پیداست، موتور مستقیماً به شبکه متصل می‌شود. اگرچه این سریع‌ترین و ساده‌ترین روش است، اما مشکلاتی نیز به همراه دارد. موتورها در راه‌اندازی DOL، در لحظه استارت 7 تا 10 برابر جریان نامی از شبکه می‌کشند. این موضوع در موتورهای کوچک (<5.5 kW) ممکن است مشکلی ایجاد نکند، اما در موتورهای بزرگ‌تر می‌تواند موجب خطاهای شبکه، افت توان و عدم تعادل ولتاژ شود.

راه‌اندازی ستاره-مثلث

هدف اصلی این روش راه‌اندازی، جلوگیری از جریان هجومی راه‌اندازی است که در بالا به آن اشاره شد. موتور در هنگام استارت در اتصال ستاره به کار می‌افتد و در نتیجه با جریان کمتری حرکت اولیه را آغاز می‌کند. موتوری که راه‌اندازی آن کامل شده، بلافاصله به اتصال عادی خود یعنی اتصال مثلث سوئیچ می‌کند. مهم‌ترین نکات در این اتصال، مدت کارکرد در حالت ستاره و زمان انتقال از ستاره به مثلث است.

در اتصال ستاره، ولتاژ اعمال‌شده به سیم‌پیچ‌های موتور به V/√3 و جریان به 1/3 کاهش می‌یابد. اگر موتور پیش از رسیدن به دور کامل به اتصال مثلث سوئیچ کند، همان‌طور که اشاره شد، مانند DOL راه‌اندازی شده و جریان هجومی ایجاد می‌شود. از سوی دیگر، چون در اتصال ستاره جریان و ولتاژ پایین است، گشتاور موتور نیز کم است؛ بنابراین این نوع راه‌اندازی برای موتورهایی که زیر بار استارت می‌شوند اصولاً قابل استفاده نیست. اما اگر موتور به دور نامی برسد و به اتصال مثلث سوئیچ نکند، این بار نمی‌تواند بار متصل به خود را تحمل کند. در این نوع اتصال، انتقال ستاره به مثلث بسیار مهم است و باید به‌صورت آنی انجام شود.   

راه‌اندازی با سافت‌استارتر (راه‌انداز نرم)

سافت‌استارترها ولتاژ اعمال‌شده به موتور را به‌آرامی و به‌صورت پله‌ای افزایش می‌دهند و بدین ترتیب از اعمال بار ناگهانی به موتور و جریان هجومی راه‌اندازی جلوگیری می‌کنند. از آنجا که راه‌انداز نرم هیچ تنشی به موتور و سیستم الکتریکی منتقل نمی‌کند، عمر تجهیزات و اجزای سیستم را افزایش می‌دهد.