استانداردها بخش بسیار مهمی از فضای صنعتی و تجاری هستند. شرکت‌ها با مشخص کردن محصولات منطبق با استاندارد می‌توانند مطمئن باشند که محصولات خریداری‌شده، حتی اگر از شرکت‌هایی باشند که پیش‌تر هرگز با آن‌ها کار نکرده‌اند، الزامات مهم عملکردی و ایمنی را برآورده می‌کنند. استانداردها همچنین تضمین می‌کنند که حتی محصولات ساخت تأمین‌کنندگان مختلف نیز ویژگی‌های اساسی یکسانی داشته باشند.
با توجه به این همه سودمندی استانداردها، جای تعجب نیست که استانداردهای بسیاری وجود دارد، از جمله «استانداردهای صنعتی» که توسط انجمن‌های صنفی تعیین می‌شوند (مانند NEMA برای تجهیزات الکتریکی یا API برای نفت). این مقاله بر مقایسه دو مجموعه استاندارد مهم برای پمپ‌های صنعتی تمرکز دارد: ANSI B73.1 و ISO 5199.
پیشینه تاریخی
مؤسسه ملی استاندارد آمریکا (ANSI) یک سازمان عضویتی خصوصی و غیرانتفاعی است که در سال 1918 با مشارکت سازمان‌های مهندسی مانند IEEE، ASME و ASCE و چند نهاد دولتی ایالات متحده تأسیس شد. در حال حاضر بیش از 10,000 استاندارد ملی آمریکا (ANS) وجود دارد که طیف گسترده‌ای از محصولات و فرایندها را پوشش می‌دهند.
ریشه‌های ISO به سال 1946 بازمی‌گردد؛ زمانی که نمایندگان 25 کشور در لندن گرد هم آمدند تا درباره آینده استانداردهای بین‌المللی که بتوانند میان استانداردهای ملی و صنعتی گوناگون پل بزنند، گفت‌وگو کنند. اکنون بیش از 19,500 استاندارد بین‌المللی وجود دارد که جنبه‌های بسیاری از فناوری و تجارت را در بر می‌گیرند.
از نظر تاریخی، استانداردهای ISO در اروپا و آسیا غالب‌تر بوده‌اند، در حالی که استانداردهای ANSI در ایالات متحده و سایر مناطق قاره آمریکا بسیار رایج‌ترند. با این حال، در سال‌های اخیر این دو استاندارد در بسیاری از جنبه‌ها به اشتراک رسیده‌اند و با تأثیر جهانی‌شدن، استانداردهای ISO در سراسر جهان فراگیرتر شده‌اند.
ANSI B73.1 (گاهی با عنوان ASME B73.1 نیز شناخته می‌شود.)
این استاندارد برای پاسخگویی به نیازهای صنایع شیمیایی در خانواده پمپ‌های گریز از مرکز تک‌مرحله‌ای با مکش انتهایی (End Suction) تدوین شده است. این استاندارد 27 اندازه پمپ را پوشش می‌دهد و برای هر یک، مجموعه‌ای از ابعاد اصلی را مشخص می‌کند. این ابعاد شامل ارتفاع و طول کلی پمپ بدون موتور (Bare Pump)، قطر فلنج‌ها و شفت، اندازه، محل و فاصله پیچ‌های نصب و غیره است. این استاندارد همچنین علاوه بر عملکرد و برخی ویژگی‌های طراحی پمپ، ویژگی‌های مربوط به سرویس و نگهداری اساسی (مانند ساختار Back Pull-Out برای رینگ‌های سایشی قابل‌تعویض) را نیز تعریف می‌کند.
استانداردسازی ابعاد، آرایش نصب و جانمایی اصلی بدین معناست که پمپ‌های ANSI B73.1 سازندگان مختلف به‌راحتی می‌توانند جایگزین یکدیگر شوند.
ISO 5199 (و ISO 2858)
این دو استاندارد همان نوع پمپ‌های صنعتی را پوشش می‌دهند که ANSI B73.1 در بر می‌گیرد. استاندارد قدیمی‌تر ISO 2858 بر ابعاد خارجی و جزئیات نصب تمرکز دارد، در حالی که ISO 5199 علاوه بر آن، الزامات عملکردی گوناگون (مانند حداقل عمر یاتاقان) و ویژگی‌های ساختاری (مانند جانمایی کلی و پیکربندی‌های آب‌بندی) را نیز مشخص می‌کند. ISO 5199 از برخی جنبه‌ها (مانند حداکثر سطح مجاز ارتعاش) سخت‌گیرانه‌تر از ANSI B73.1 است.
به‌طور کلی، پمپ‌هایی که مطابق استاندارد ISO 5199 ساخته می‌شوند، از نظر عملکرد، قابلیت اطمینان، سهولت سرویس و طول عمر، الزامات ANSI B73.1 را برآورده کرده یا از آن فراتر می‌روند. با این حال، پمپ‌های ISO 5199 بدون انجام برخی اصلاحات در شاسی (بیس‌پلیت) و کوپلینگ‌ها نمی‌توانند مستقیماً جایگزین ماشین‌های ANSI B73.1 شوند. دلیل این امر آن است که حتی در پمپ‌های هم‌اندازه، الگوی پیچ‌های نصب، قطر شفت و موقعیت فلنج‌های مکش و رانش متفاوت است. به دلیل خاستگاه جغرافیایی هر یک، بسیاری از پمپ‌های ANSI B73.1 برای سازگاری با برق 50 Hz طراحی شده‌اند، در حالی که پمپ‌های ISO 5199 برای اتصال به الکتروموتورهای آسنکرون 60 Hz طراحی شده‌اند. با این حال، اغلب سازندگان پمپ‌های ISO 5199 مدل‌های 60 Hz را نیز عرضه می‌کنند.
بسیاری از محصولات دارای گواهی ISO که از اروپا و به‌ویژه آلمان می‌آیند، از فناوری‌های نوین و چشمگیر بهینه‌سازی مصرف انرژی بهره می‌برند که ممکن است در معادل‌های ANSI یافت نشوند. بی‌دلیل نیست که محصولات با طراحی آلمانی به کیفیت، راندمان و عمر کاری طولانی شهرت دارند. صرفه‌جویی انرژی حاصل از یک محصول اروپایی ISO می‌تواند ارزش این تلاش را داشته باشد.
منبع: KSB Global
